Nếu dự thảo Thông tư này được ban hành đúng như nội dung hiện nay, đây có thể là một trong những thay đổi quan trọng nhất của hệ thống y tế Việt Nam trong nhiều năm gần đây.
Không chỉ người bệnh được hưởng lợi, mà các phòng khám đa khoa, phòng khám chuyên khoa và bệnh viện tư nhân quy mô nhỏ cũng sẽ có cơ hội chuyển đổi mô hình phát triển rất lớn.
Dưới đây là những điểm đáng chú ý nhất.
1. LẦN ĐẦU TIÊN BHYT THANH TOÁN ĐỒNG THỜI CHO 4 MÔ HÌNH MỚI
Dự thảo quy định Quỹ BHYT sẽ thanh toán đối với:
- Khám chữa bệnh Y học gia đình
- Khám chữa bệnh tại nhà
- Khám chữa bệnh từ xa (Telemedicine)
- và cả hoạt động hỗ trợ khám chữa bệnh từ xa. Đây là phạm vi điều chỉnh xuyên suốt của dự thảo.
2. PHÒNG KHÁM TƯ NHÂN SẼ CÓ NHIỀU CƠ HỘI HƠN
Điểm rất đáng chú ý là: Không chỉ các cơ sở y học gia đình độc lập,
mà các phòng khám đa khoa, chuyên khoa hoặc cơ sở cấp ban đầu/cấp cơ bản có phạm vi hoạt động chuyên môn về y học gia đình cũng có thể tham gia nếu đáp ứng điều kiện và ký hợp đồng BHYT.
=> Điều này mở ra cơ hội cho rất nhiều phòng khám tư hiện nay.
3. CÓ THỂ ĐƯỢC PHÂN BỔ THẺ BHYT BAN ĐẦU
Đây có lẽ là thay đổi tạo ảnh hưởng lớn nhất. Theo dự thảo,
Sở Y tế có thể phân bổ người đăng ký BHYT ban đầu cho cơ sở y học gia đình.
Người dân đăng ký tại đây sẽ được:
- khám sức khỏe định kỳ
- lập hồ sơ sức khỏe
- sàng lọc bệnh
- quản lý bệnh mạn tính
- chăm sóc sức khỏe liên tục
- chuyển tuyến khi cần thiết.
Nói cách khác,
phòng khám không còn chỉ “đợi bệnh nhân đến khám”, mà có thể trở thành nơi quản lý sức khỏe lâu dài của cả gia đình.
4. BHYT KHÔNG CHỈ TRẢ TIỀN KHÁM
Một điểm mới rất thú vị là BHYT còn dự kiến thanh toán theo hình thức trọn gói đối với:
- lập hồ sơ sức khỏe
- cập nhật hồ sơ
- quản lý sức khỏe
- tư vấn sức khỏe
Gói này còn được tính thêm chi phí:
- nhân lực
- công nghệ thông tin
- quản lý hồ sơ sức khỏe.
Đây là tư duy rất gần với mô hình Primary Care của nhiều quốc gia phát triển.
5. KHÁM TẠI NHÀ CHÍNH THỨC BƯỚC VÀO HỆ THỐNG BHYT
Đây có thể là tin vui nhất cho người cao tuổi và bệnh nhân mạn tính.
Dự thảo quy định BHYT thanh toán khám tại nhà cho nhiều nhóm như:
- người ≥75 tuổi hạn chế đi lại
- người khuyết tật
- người bệnh tâm thần
- người liệt
- người chăm sóc giảm nhẹ cuối đời
- trẻ nhỏ không có người chăm sóc…
6. KHÔNG CHỈ KHÁM…
BHYT còn dự kiến thanh toán rất nhiều dịch vụ thực hiện tại nhà như:
- lấy mẫu xét nghiệm
- tiêm truyền
- thay băng
- điện tim
- siêu âm
- chăm sóc vết thương
- mang thuốc đến tận nhà
và nhiều kỹ thuật khác theo các phụ lục của dự thảo.
Điều này giúp mô hình Home Care có cơ hội phát triển thực chất hơn.
7. KHÁM TỪ XA ĐƯỢC THANH TOÁN BHYT
Dự thảo tiếp tục mở rộng cơ chế thanh toán cho khám từ xa giữa các cơ sở y tế.
Chi phí có thể bao gồm:
- khám bệnh
- dịch vụ kỹ thuật
- thuốc
- vật tư
- chi phí CNTT được tính vào giá dịch vụ.
Đây là nền tảng để phát triển các mô hình:
- Telemedicine
- Teleconsultation
- Telehealth
trong thời gian tới.
8. CÁC CƠ SỞ Y TẾ PHẢI ĐẦU TƯ MẠNH HƠN
Nếu muốn tham gia, các cơ sở sẽ cần:
- xây dựng quy trình chuyên môn
- cập nhật phần mềm BHYT
- kết nối dữ liệu
- bổ sung hợp đồng BHYT
- hoàn thiện quy trình khám tại nhà và khám từ xa.
ĐIỀU GÌ SẼ THAY ĐỔI VỚI HỆ THỐNG Y TẾ TƯ NHÂN?
Nếu dự thảo được ban hành và triển khai hiệu quả, tôi cho rằng sẽ tạo ra 5 xu hướng lớn:
1. Phòng khám đa khoa sẽ chuyển dần từ mô hình “khám khi có bệnh” sang mô hình quản lý sức khỏe lâu dài.
2. Home Care sẽ trở thành một dịch vụ chính thức có cơ chế thanh toán BHYT, thay vì chủ yếu dựa trên dịch vụ tự chi trả như hiện nay.
3. Telemedicine sẽ có động lực phát triển mạnh hơn nhờ có cơ chế thanh toán rõ ràng.
4. Các bệnh viện đa khoa tư nhân quy mô nhỏ có cơ hội mở rộng mạng lưới chăm sóc ngoài bệnh viện, giảm phụ thuộc vào giường bệnh nội trú.
5. Hồ sơ sức khỏe điện tử và quản lý bệnh mạn tính sẽ trở thành năng lực cạnh tranh quan trọng của các cơ sở y tế tư nhân.
LƯU Ý QUAN TRỌNG:
Đây mới là DỰ THẢO Thông tư của Bộ Y tế, chưa phải văn bản chính thức có hiệu lực. Nội dung vẫn có thể được chỉnh sửa trước khi ban hành. Theo dự thảo hiện tại, Thông tư dự kiến có hiệu lực từ 01/01/2027.
=> Theo bạn, nếu BHYT thanh toán cho khám tại nhà và bác sĩ gia đình, phòng khám nào sẽ tận dụng cơ hội này tốt nhất? Tôi tin đây sẽ là chủ đề rất đáng để các cơ sở y tế tư nhân bắt đầu chuẩn bị ngay từ bây giờ.

BS. Nguyễn Trí Quang







